مدیران مردم گریز

حجت الاسلام فرج اله قاسمی

(مدیران مردم گریز)

اسلام به عنوان مکتبی جامع، سعادت بخش و پویا برای تمام ابعاد وجودی و نیازهای انسان برنامه و دستوراتی خاص را در نظر گرفته و اهمیت آن را گوشزد نموده است. یکی از مولّفه های مهم و ارزشمند در گستره زندگی اجتماعی تعامل با مردم است که به این مسئله در آموزه های دینی توجه ویژه ای شده و احادیث و روایات زیادی از سوی پیامبر(ص) و امامان(ع) به این موضوع اختصاص یافته است بالاترین حد این فضیلت اخلاقی رفق و مداراست که از مهم ترین صفات الهی است و از همین رو پیشوایان معصوم(ع)نیزدارای این فضیلت اخلاقی بودند.

البته تعامل ومدارای مورد بحث به معنای چشم پوشی از حق و زیرپاگذاشتن اصول و یا عبور از حدود معیارهای اساسی نیست، بلکه با مردم بودن نوعی روش برخورد با دیگران است که خداوند بندگان ویژه خویش را بر آن می ستاید و می فرماید: «و عباد الرّحمن الُّذین یمشون علی الارض هوناً و اذاخاطبهم الجاهلون قالوا سلاماً؛ و بندگان خدای رحمان کسانی هستند که روی زمین به آرامی راه می روند و چون افراد نادان ایشان را خطاب قرار دهند، به ملایمت و مدارا پاسخ دهند.»پیامبر اکرم در تمام دوران زندگی در میان مردم بوده ودر تاریخ آمده است وقتی در میان جمع بود وناشناسی وارد میشد او را از عموم مردم تشخیص نمی دادواین معنی (رسولامنهم)پیامبری از جنس مردم است که قران فرموده است .نقل شده که از قبیله بنی سعد فردی به حضور پیامبر(ص) رسید. وی انسانی درشت خوی بود و هنگام پرسش و صحبت) باپیامبر(ص)چندین بار بی ادبی و گستاخی کرد، اما آن حضرت با حوصله و آرامش تمام سؤالات او را پاسخ داد. این روش پیامبر(ص) نه تنها باعث مسلمان شدن آن فرد شد، بلکه تمام مردان و زنان قبیله بنی سعد مسلمان شدند.

امام علی علیه‌السلام در تمام نامه‌ها، فرمانداران و استانداران خود رابه مردم‌داری، ابراز محبت و لطف نسبت به رعیت و مردم دستور می‌‌داد

به مالک اشتر نوشت:

مهربانی با مردم را پوشش دل خویش قرار ده، و با همه دوست و مهربان باش ....زیرا مردم دو دسته‌اند، دسته‌ای برادر دینی تو، و دسته دیگر همانند تو در آفرینش می‌باشند ....اشتباهی مرتکب می‌گردند، آنان را ببخشای و بر آنان آسان ‌گیر، آنگونه که دوست داری خدا تو را ببخشاید و بر تو آسان گیرد.

حضرت امیرالمومنین علی علیه‌السلام در نامه 27 به محمد بن ابی بکر، شیوه‌های مردم‌داری و رعایت حقوق اجتماعی انسان‌ها را اینگونه تذکر می‌دهد:

با مردم فروتن ، نرمخو و مهربان ، گشاده‌رو و خندان باش، در نگاه‌هایت، و در نیم نگاه و خیره شدن به مردم به تساوی رفتار کن، تا بزرگان در ستمکاری تو طمع نکنند، و ناتوان‌ها از عدالت تو مایوس نگردند...

مقابل مردم داری و تعامل و رویاروی نیک با مردم ،مردم گریزی است که نوعی فراروپرهیز از تعامل ،برخورد، مصاحبت ،معاشرت ورویارویی با مردم به اشکال وعناوین مختلف است که گاهی گریبانگیرفرد وگاهی گریبانگیریک مدیر ومسئول میگردد و در هر صورت یک آسیب واختلال و ناهنجاری رفتاری است وموجبات اختلال در زندگی فرد واجتماع می گردد.

کلمه مردم گریزی یا انسان هراسی از واژه‌های یونانی

به معنی ترس ساخته شده (ترس از انسان) ویکی از مباحث مهم روانشناسی است .« phóbos» به معنی انسان و«ánthropos» 

مرحوم علامه ی دهخدا مردم گریزی را،آدمی بدور. مردم بدور. یالقوزک . (یادداشت مؤلف ). گریزنده و نفور از مردم ، که از مصاحبت و معاشرت دیگران پرهیز دارد. وحشی خوی و رمنده ٔ کم معاشرت معنا نموده است ..

تحمل اندک افراد مردم گریزبر رنج و ملال ، آنها را وادار می کند تا با سرگرم شدن به کنش ها و کردارهای دوست داشتنی خود، خویشتن را در حوزه ی مدیریتی واداری خود محصور نموده و حواس خود را از شرایط ناخوشایند و منفی رویارویی با مردم پرت کرده و ذهن خویش را از نگرانی رها سازند..

واژه های ذهنی فرد مردم گریزدر تعامل با دیگران مواردی همچون «من ناشایست (بی کفایت) هستم»، «من دارای کاستی (نقص) هستم»، «من دوست داشتنی نیستم»، «من متفاوت هستم»،.... هستند همچنین در آنها باورهای منفی درباره دیگر مردمان رشد و پیشرفت کرده و از جمله افکار خودکار (اتوماتیک) منفی معمول آنان می توان به مواردی همچون «مردم مرا درک نمی کنند» «من گیرا (جذاب) نیستم»، «من کسل کننده هستم»، «من یک بازنده هستم»، «من بهنجار و سازگار نیستم» اشاره کرد .

   آنها از این هراس دارند که رنج و ملالی را که ازنوع نگاه ،تفکر، نقدوخواسته و نکوهش های دیگران حاصل شود را نتوانند تحمل کننددرحالی که انسانهای متعالی و روبه رشد می دانند که نه تنها باید نقدهارا بجان خریدوخود را در معرض آ ن قرار بلکه باید خویشتن رانقد کردآنها هستند که می گویند زنده با مخالف و انتقادگرمن.

مردم گریزو پرهیزمدارها خود را تهی و تنها می پندارند و می خواهند دوستان نزدیک تر و حرفه (شغل) بهتر داشته باشند و زندگی خود را آرام سازند، در لاک خود ویا حوزه ی مدیریتی خود فرو رفته وبا ایجاد حاشیه ی امن از هرگونه تعا مل ورویارویی با مردم که موجبات رنج و ملال آنان را فراهم نما ید به دور باشند.

مدیران مردم گریز مدیران پاسخ گو نیستندآنان ترسو هستند ترس از چالش ومورد سوال وانتقادقرار گرفتن که لازمه ی حضور در بین مردم است ترس ازبر ملا شدن ناشایستگی و بی کفایتی،کاستی ها، زیرا یا واقعا بی کفایتند ویا ترس بی خودی ازاین دارند که در دیدگاه مردم بی کفایت جلوه نمایندبسیاری از آنان حتی از حضور ودر جمع همکارانی که اظهار نظر وانتقاد نمایند گریزانندوجوغیر صمیمی و خفقانی درحوزه ی مدیریت ایجاد مینمایند.

حقیقتی که نگارنده برآن معتقد بوده وآن را موجبات اعتلای جایگاه مدیران ومسئولین در هر رده که باشد میداند این است که:فرار از مشکل مشکلی را حل نخواهد کرد مدیران با کفایت با عرضه ی خود به مردم جایگاه والاتری خواهند یافت واین مفهوم مردی از جنس مردم است آنها در دل ویاد وتاریخ مردم ماندگارند ( بمناسبت هفته ی دولت بجاست از نمونه ی بارزآن یعنی شهید رجایی یاد کنیم) و این مردم گریزی ترس نابجایی است که بر آنها مستولی گشته ویا اینکه اهمیت بالای حضور در بین مردم وتعامل و رویارویی با آنها بر ایشان روشن نبوده که در بالا بر شمه ای از آنها اشار شدو بی کفایتها را وعده ی تلخی است از فرمایشات معصومین (ع)که (من رفع بلا کفایة وضع بلا جنایة )هر کس بی کفایت بالا رود بدون جنایت به زمین میخورد،محک،معیارهای سنجش وترازوی مردم دقیق ترین است وحقایق را هر چند نهان کنی یافته وارزیابی میکنند کفایت ها وبی کفایتی هارا میفهمندواین گریز از مردم گریز از حقیقت وبازی وفرار از خویشتن است وبس.....

به قلم:حجت الاسلام فرج اله قاسمی

استفاده از مطالب پایگاه حجت الاسلام و المسلمین فرج اله قاسمی با ذکر منبع بلامانع ودر غیر این صورت ممنوع است.